Saturday, October 31, 2026

Vidnyan Bhairav Tantra: Inquiry into the nature of reality Part 3

Essence of tantra

प्रसादंकुरुमे नाथ नि:शेषंछिन्धिसंशयम् |

भैरव उवाच

साधु साधुत्वयापृष्टंतन्त्रसारमिदमप्रिये||

O Lord, by your blessings, please destroy all my doubts completely. Then Bhiarava says: Good, well spoken, O dear one! What you have asked about is the essence of tantra.

 

हे नाथ, मेरे उपर आप अनुग्रह किजिये; वाणी, शरीर और मन में एक होकर आप मेरे उपर कृपादृष्टी डालिये; माया, महामाया आदि के संसर्ग से प्राप्त कालुष्य को दूर कर अपने निर्मल स्वरूप को मुझे बताइये और मेरे इस संशय को आप मिटा दीजिये |

हे प्रिये, परानंद से प्राप्त होने वाली तृप्ति के प्रसिद्धि में तत्पर, अत एव सबका भला करनेवाली हे देवी, यह तुमने बहुत अच्छे प्रश्न पूछे है | सब शास्त्रो की सारभूत बात अत्यंत गोपनीय है |

 

हे स्वामि, कृपया मला आशीर्वाद द्या; वाणी, शरीर आणि मनाने एकरूप होऊन तुमची कृपादृष्टी टाका; माया, महामाया इत्यादींच्या संपर्काने प्राप्त झालेली अशुद्धता दूर करा आणि मला तुमचे शुद्ध रूप प्रकट करून माझी ही शंका दूर करा.

हे देवी, परम आनंदातून मिळणाऱ्या समाधानाची घोषणा करण्यास उत्सुक आणि म्हणूनच सर्वांची हितचिंतक असलेल्या तुम्ही, अतिशय चांगले प्रश्न विचारले आहेत. सर्व शास्त्रांचे सार अत्यंत गोपनीय असते.

 

Forms of Bhairava

गृहनीयतं भद्रे तथापिकथयामि ते |

यत्किंचितसकलं रूपं भैरवस्य प्रकीर्तितम् ||

Nobel lady, although this is the most secret part of the tantras, yet I will speak what has been expounded regarding the defined forms of Bhairava.

 

इस गोपनीय रहस्य को तुम्हे में इसलिये बताता हू कि, तुम में अनुत्तम पद में एकाकार होने की उन्मुखता के कारण इस रहस्य को जानने की योग्यता विद्यमान है | भैरव के सकल और विकल ये दो रूप शास्त्रोमे बताये गये है |

 

मी हे रहस्य तुम्हाला प्रकट करत आहे, कारण परम अवस्थेशी विलीन होण्याच्या तुमच्या प्रवृत्तीमुळे, हे रहस्य समजून घेण्याची क्षमता तुमच्यामध्ये आहे. भैरवाची सकल आणि विकल ही दोन रूपे शास्त्रांमध्ये वर्णन केलेली आहेत.

 

Sakara aspect of Bhairava

तद्सारतयादेविविज्ञेयंशक्रजालवत् |

मायास्वप्नोपमंचैवगन्धर्वनगरभ्रमम् ||

O Devi, the sakara aspect of Bhiarava is insubstantial and of no spiritual value, like the illusory dream-like web of Indra, and is also like the delusion of celestial musicians.

 

सकल नाम से प्रसिद्ध यह जगत रूप नाना विचित्र रुपो मे भासित होता है, वह सब इंद्रजाल के समान माया से निर्मित और गंधर्व-नगर के भ्रम के समान, स्वप्न में देखी गई वस्तु के समान अस्थिर और असत्स्वरूप है | सकल स्वरूप का यह उपदेश तत्व के जिज्ञासुओ के लिये नही है |

 

सकल नावाने ओळखले जाणारे हे ऐहिक स्वरूप विविध विचित्र रूपांत प्रकट होते; हे सर्व मायेतून निर्माण झालेले आहे, जादूगाराच्या जादूप्रमाणे, गंधर्व-नगराच्या भ्रमाप्रमाणे, स्वप्नात दिसणाऱ्या वस्तूप्रमाणे, अस्थिर आणि अवास्तव. सकल स्वरूपावरील ही शिकवण, जे मूलभूत ज्ञानासाठी जिज्ञासू आहेत त्यांच्यासाठी नाही.